اختلال اضطراب جدایی (SAD) چیزی فراتر از احساس ناراحتی زمانی است که جدا از یک عزیز هستید. این یک وضعیت سلامت روانی جدی است که می‌تواند بر کودکان و بزرگسالان تأثیر بگذارد و موقعیت‌ های روزمره مانند رفتن به مدرسه، محل کار یا حتی حضور در اتاق‌ های مختلف را به شدت ناراحت‌ کننده کند. در حالی که اختلال اضطراب جدایی در کودکان خردسال رایج است، به ویژه در مراحل اولیه رشد، SAD فراتر از نگرانی ها و ترس های معمولی است. زمانی که اضطراب بیش از حد، مداوم و در زندگی روزمره اختلال ایجاد می کند، به یک اختلال تبدیل می شود. درمان شناختی رفتاری یکی از موثرترین راهکارها در مدیریت این اختلال اضطرابی شایع است.

اختلال اضطراب جدایی اغلب در کودکان دیده می شود اما بزرگسالان نیز می توانند آن را تجربه کنند، که منجر به مشکلات در روابط، عملکرد کاری و بهزیستی روانی کلی می شود.

اختلال اضطراب جدایی یک وضعیت سلامت روانی است که در آن فرد ترس یا اضطراب شدیدی را در مورد جدا شدن از یک شخص، حیوان خانگی یا حتی مکانی که احساس وابستگی عاطفی به آن می کند، تجربه می کند.

برخلاف اضطراب جدایی طبیعی، که یک مرحله رشدی است که در نوزادان و کودکان نوپا دیده می‌شود، اختلال اضطراب جدایی فراتر از سن مورد انتظار باقی می‌ ماند و باعث ناراحتی عاطفی شدید می‌شود. افراد مبتلا به SAD ممکن است برای اجتناب از جدایی تمام تلاش خود را انجام دهند که منجر به اختلال در زندگی شخصی، تحصیلی یا حرفه ای آنها شود.

علل اختلال اضطراب جدایی

علت دقیق SAD پیچیده است و از فردی به فرد دیگر متفاوت است. عوامل متعددی در توسعه آن نقش دارند:

عوامل ژنتیکی و بیولوژیکی

• تحقیقات نشان می دهد که افراد با سابقه خانوادگی اختلالات اضطرابی بیشتر در معرض ابتلا به SAD هستند.
• عدم تعادل در مواد شیمیایی مغز، مانند سروتونین و دوپامین، که خلق و خو و احساسات را تنظیم می کنند، ممکن است در اختلالات اضطرابی نقش داشته باشد.

محرک های محیطی

• تغییرات ناگهانی زندگی، مانند نقل مکان به مکان جدید، تغییر مدرسه، یا تجربه از دست دادن یکی از عزیزان، می تواند باعث اضطراب جدایی شود.
• فرزندپروری بیش از حد محافظه کارانه یا مضطرب می تواند به طور ناخواسته ترس کودک از جدایی را تقویت کند.

تأثیرات روانی و رشدی

• تجارب آسیب زا، مانند بی توجهی، سوء استفاده، یا بستری طولانی مدت، می تواند خطر ابتلا به SAD را افزایش دهد.
• خلق و خوی کودک، به ویژه آنهایی که به طور طبیعی حساس تر یا خجالتی هستند، ممکن است آنها را مستعد اضطراب جدایی کند.

علائم و نشانه های اختلال اضطراب جدایی

SAD به طرق مختلف ظاهر می شود و بر احساسات، سلامت جسمانی و رفتار تأثیر می گذارد.

علائم عاطفی

• ترس شدید از تنها ماندن
• نگرانی دائمی مبنی بر اینکه اتفاق بدی برای یکی از عزیزانتان بیفتد
• ترس از تنها خوابیدن یا قرار گرفتن در اتاقی متفاوت

علائم فیزیکی

• حالت تهوع، معده درد یا سردرد در هنگام جدایی
• ضربان قلب سریع یا تنگی نفس به دلیل اضطراب
• مشکل خواب یا کابوس های مکرر در مورد جدایی

علائم رفتاری

• امتناع از رفتن به مدرسه، محل کار یا رویدادهای اجتماعی برای جلوگیری از جدایی
• زمانی که یکی از عزیزان شما را ترک می کند، بیش از حد چسبیده و مضطرب می شوید
• ایجاد عصبانیت یا نشان دادن پرخاشگری در هنگام جدایی

عوامل خطر

همه افراد به اختلال اضطراب جدایی (SAD) مبتلا نمی شوند، اما برخی از عوامل خطر برخی افراد را بیشتر مستعد آن می کند. این عوامل می توانند ژنتیکی، محیطی یا روانی باشند.

سابقه خانوادگی اختلالات اضطرابی

• اگر یکی از اعضای نزدیک خانواده، مانند والدین یا خواهر و برادر، دارای اختلال اضطراب باشد، خطر ابتلا به SAD افزایش می یابد.
• مطالعات نشان می دهد که اختلالات اضطرابی می تواند در خانواده ها به دلیل رفتارهای ژنتیکی و آموخته شده ایجاد شود.

فرزندپروری بیش از حد محافظت کننده

• کودکانی که در محیط‌های بیش از حد محافظت‌کننده یا کنترل‌کننده بزرگ می‌شوند ممکن است در مورد جدا شدن از مراقبان خود دچار اضطراب شوند.
• والدینی که بیش از حد بر استقلال فرزند خود نظارت می کنند یا آن را محدود می کنند ممکن است ناخواسته ترس و وابستگی را تقویت کنند.

تجربیات تروماتیک

• افرادی که تروما را تجربه کرده اند، مانند مرگ یکی از عزیزان، طلاق، یا رها شدن، بیشتر مستعد ابتلا به SAD هستند.
• بی توجهی، سوء استفاده یا اختلالات مکرر در مراقبت در دوران کودکی می تواند منجر به اضطراب جدایی در زندگی بعدی شود.

تغییرات عمده زندگی

• رویدادهایی مانند نقل مکان به یک مکان جدید، تغییر مدرسه، شروع یک کار جدید یا جدایی می تواند باعث اضطراب جدایی شود.
• تغییرات ناگهانی احساس امنیت و آشنایی فرد را مختل می کند و او را در برابر SAD آسیب پذیرتر می کند.

گزینه های درمانی

درمان موثر برای اختلال اضطراب جدایی شامل ترکیبی از درمان، دارو و تغییرات سبک زندگی است.

درمان شناختی رفتاری (CBT)

• CBT یکی از مؤثرترین درمان‌ها برای SAD است که به افراد کمک می‌کند الگوهای فکری و رفتارهای منفی خود را تغییر دهند.
• درمانگران از تکنیک‌های مواجهه تدریجی برای کمک به بیماران برای مواجهه با ترس‌های خود به شیوه‌ای کنترل‌شده استفاده می‌کنند.

گزینه های دارویی

• مهارکننده های انتخابی بازجذب سروتونین (SSRIs): این داروهای ضد افسردگی مانند فلوکستین و سرترالین به تنظیم خلق و خو و کاهش اضطراب کمک می کنند.
• داروهای ضد اضطراب: استفاده کوتاه مدت از بنزودیازپین ها ممکن است برای موارد شدید تجویز شود، اما به دلیل خطرات وابستگی، مصرف طولانی مدت آنها توصیه نمی شود.

درمان های جایگزین

• تکنیک‌های ذهن آگاهی و آرامش: تمرین‌هایی مانند مدیتیشن، یوگا و تمرین‌های تنفس عمیق به مدیریت علائم اضطراب کمک می‌کنند.
• تغییرات سبک زندگی: ورزش منظم، رژیم غذایی سالم و خواب کافی می تواند به طور قابل توجهی سطح اضطراب را بهبود بخشد.

سوالات متداول

آیا اختلال اضطراب جدایی می تواند خود به خود برطرف شود؟ موارد خفیف ممکن است با گذشت زمان بهبود یابد، اما موارد شدید اغلب نیاز به درمان دارند.

آیا اختلال اضطراب جدایی نوعی افسردگی است؟ نه، اما می تواند با افسردگی و سایر اختلالات اضطرابی همراه باشد.

آیا بزرگسالان می توانند بعداً در زندگی دچار اضطراب جدایی شوند؟ بله، وقایع زندگی مانند طلاق یا سوگ می‌توانند باعث SAD بزرگسالان شوند.

آیا اختلال اضطراب جدایی قابل درمان است؟ با درمان و استراتژی های مقابله ای، بیشتر افراد می توانند SAD را مدیریت یا بر آن غلبه کنند.